Anasayfa › Teknik SEO
Teknik Seo
Teknik SEO, sitenin sunucu ve dosya düzeyindeki ayarlarını Google’ın sayfaları ve görselleri okuma biçimine göre düzenler: yazdırma ve PDF sürümlerinin sayfanın kopyası olarak dizine girmesinin önlenmesi, WordPress’in yüklenen her görselden ürettiği ek boyutların sunucuya etkisi, form korumasındaki doğrulama araçlarının sayfa hızına etkisi ve silinen görsellerin Google Görseller’de kalma nedenleri.
Teknik SEO Yazdırma ve PDF Sürümlerinin Oluşturduğu Kopyaları Nasıl Önler?
Yazdırma sürümü, bir sayfanın menüsü, yan sütunu ve alt bölümü çıkarılarak kâğıda basılmaya hazırlanmış hâlidir. Bazı temalar ve eklentiler bu hâli ayrı bir adreste yayımlar. PDF sürümü ise aynı metnin indirilebilir bir dosyaya dönüştürülmesidir. İki durumda da tek bir metin birden fazla adreste açılır. Teknik SEO, bu adreslerden yalnızca asıl sayfanın dizine girmesi için gereken ayarları yapar.
Dizin, Google’ın taradığı ve sonuçlarda sunabileceği sayfaların kaydıdır. Google aynı içeriği taşıyan adresleri gruplar ve birini standart adres seçer; sonuçta bu adres görünür. Seçim yazdırma sürümüne düşebilir. PDF dosyası da aynı arama için asıl sayfanın yerine çıkabilir. Ziyaretçi o zaman menüsüz ve formsuz bir sayfaya iner. Google’ın tarama yazılımı Googlebot da zamanının bir bölümünü kopyalara harcar.
Çalışma kopyaların bulunmasıyla başlar. Sayfalardaki yazdırma ve PDF bağlantılarının açtığı adresler kaydedilir. Bütün siteyi gezen bir tarama aracı aynı içerikli adresleri liste hâlinde verir. Search Console’da bir adres URL Denetimi aracıyla sorgulandığında, sizin bildirdiğiniz standart adres ile Google’ın seçtiği standart adres ayrı satırlarda görünür. Asıl sayfa için seçilen adres bir kopyaysa, Google kopyayı asıl sayfa saymıştır.
Yazdırma için ayrı bir adres gerekmez. Tarayıcılar, sayfanın stil dosyasına eklenen yazdırma kurallarını yalnızca kâğıda basma sırasında uygular. Bu kurallar menüyü, düğmeleri ve alt bölümü gizler; metni kâğıdın genişliğine yayar. Böylece aynı adres ekranda bir düzende, kâğıtta başka bir düzende çıkar. Sayfadaki “Yazdır” düğmesi de yeni bir adrese gitmez; tarayıcının yazdırma penceresini açar.
Ayrı yazdırma adresi kaldırılamıyorsa kopyaya, asıl sayfayı gösteren kanonik etiket eklenir. Bu etiket, birkaç adreste açılan bir içerikte asıl adresi Google’a bildirir; Google onu güçlü bir ipucu sayar, zorunlu bir komut saymaz. Kopya, sayfanın dizine alınmamasını isteyen noindex işaretiyle de dizin dışında tutulabilir. robots.txt, taranmayacak adresleri bildiren dosyadır. Yazdırma adresleri bu dosyayla taramaya kapatılmaz; taranmayan sayfadaki işareti Google okuyamaz.
PDF dosyasında çözüm farklıdır. Dosyanın içine etiket yazılamadığı için kanonik bilgi ya da noindex, sunucunun dosyayla birlikte gönderdiği yanıt başlığına eklenir. Yanıt başlığı, dosyanın önünden giden kısa teknik bilgidir. Yazdırma ve PDF adresleri XML site haritasından çıkarılır. Teknik SEO çalışmasında kopya adreslerin listesi ve her biri için seçilen çözüm kontrol raporuna yazılır.
WordPress’in Her Görsel İçin Ürettiği Ek Boyutlar Neyi Etkiler?
WordPress’e bir görsel yüklendiğinde özgün dosya saklanır ve ondan küçültülmüş kopyalar üretilir. Varsayılan boyutlar küçük resim, orta ve büyük boyuttur; geniş ekranlar için ara boyutlar da eklenir. Çok büyük bir özgün dosyanın ayrıca küçültülmüş bir hâli tutulur. Tema ve eklentiler kendi kart, kaydırıcı ve galeri alanları için yeni boyutlar tanımlar. Böylece tek bir yükleme sunucuda birçok dosya oluşturur.
Bu kopyalar sayfanın hafif yüklenmesi için üretilir. WordPress, görselin sayfadaki kodunda hazır boyutları genişlikleriyle birlikte bir liste olarak verir. Tarayıcı ekranın genişliğine ve çözünürlüğüne bakar, listeden yeterli olan en küçük dosyayı indirir. Telefon, geniş ekran için hazırlanan dosyayı almaz. Ana görselin dosyası hafiflediğinde LCP de kısalır; LCP, açılışta görünen alandaki en büyük görsel ya da metin bloğunun ekrana yerleşme süresidir.
Tarayıcının doğru dosyayı seçmesi için görselin ekranda hangi genişlikte duracağını da bilmesi gerekir. WordPress bu bilgiyi, sayfaya eklenen boyutun genişliğine göre varsayılan bir değerle koda yazar; temalar bu değeri değiştirebilir. Değer gerçek gösterim genişliğini tutmazsa tarayıcı gerekenden büyük bir kopya indirir. PageSpeed Insights, gösterildiği alandan büyük indirilen görselleri ve boşa giden veriyi ayrıca listeler.
Her boyut sunucuda ayrı bir dosyadır ve yer kaplar. Yedeklerin boyutu ve süresi bu dosyalarla büyür; site başka bir sunucuya taşınırken aktarılacak dosya sayısı artar. Kopyalar yükleme anında sunucuda hesaplanır ve bu iş bellek harcar. Belleği dar bir sunucuda büyük bir görselin yüklenmesi hata verebilir ya da bazı boyutlar hiç üretilmez. Eksik boyutun yerine sayfada daha büyük dosya kullanılır.
Tema değiştiğinde eski temanın tanımladığı boyutların dosyaları sunucuda kalır. Yeni temanın boyutları ise yalnızca bundan sonra yüklenen görseller için üretilir. Eski görsellerde istenen boyut yoksa WordPress elindeki daha büyük kopyayı ya da özgün dosyayı sayfaya koyar. Bu yüzden tema değişikliğinin ardından mevcut görsellerin boyutları bir araçla yeniden üretilir. Artık kullanılmayan boyutların dosyaları da temizlenir.
Teknik SEO incelemesinde önce kayıtlı boyutların listesi çıkarılır ve temanın bunlardan hangisini gerçekten kullandığına bakılır. Kullanılmayan boyutların tanımı kapatılır; yeni yüklemelerde o dosyalar oluşmaz. Küçük resim boyutu görseli kare biçiminde kırptığı için önemli bölümün kesilip kesilmediği denetlenir. Özgün dosya, sitede gösterileceği en geniş alana yetecek ölçüde ve sıkıştırılmış olarak yüklenir.
Form Korumasında Kullanılan Doğrulama Araçları Sayfa Hızını Etkiler mi?
Form koruması, iletişim formunu dolduranın bir kişi mi yoksa otomatik bir program mı olduğunu ayırmaya çalışır. Bu programlara bot denir. Doğrulama araçları iki biçimde çalışır. Görünen sınav, bir kutunun işaretlenmesini ya da resimlerin seçilmesini ister. Görünmeyen puanlama ise sayfadaki hareketleri izleyip bir değer üretir. İki biçim de sağlayıcının sunucusundan yüklenen bir JavaScript dosyasına dayanır.
JavaScript, tarayıcının sayfa içinde çalıştırdığı program kodudur. Doğrulama dosyasının hıza etkisi üç adımda oluşur. Tarayıcı önce sağlayıcının sunucusuyla yeni bir bağlantı kurar, sonra dosyayı ve aracın öteki parçalarını indirir, en son bu kodu işler. İşleme ana iş parçacığında yapılır; tarayıcı dokunma ve tıklamalara da bu kanaldan yanıt verir. Uzun işler yanıtı geciktirir ve INP yükselir.
INP, sayfanın dokunma, tıklama ve tuş basışlarına ne kadar sürede tepki verdiğini gösteren bir Core Web Vitals ölçüsüdür. Etkinin büyüklüğü, dosyanın hangi sayfalarda yüklendiğine bağlıdır. Birçok form eklentisi doğrulama kodunu, form yalnızca iletişim sayfasında dursa bile bütün sayfalara ekler. Görünmeyen puanlama araçları, yüklendikleri her sayfanın köşesine küçük bir rozet yerleştirir. Sağlayıcıdan gelen dosyalar, Chrome’un geliştirici araçlarındaki Ağ sekmesinde tek tek görülür.
Görünen doğrulama kutusu sayfayla aynı anda değil, kodu yüklendikten sonra ekrana gelir. Formda kutu için yer ayrılmamışsa altındaki gönder düğmesi ve metin aşağı iner. Bu hareket CLS değerine eklenir; CLS, sayfa açılırken içeriğin beklenmedik biçimde yer değiştirmesini ölçer. Çözüm, kutunun boyutunda bir boşluğu formda baştan ayırmaktır. Kutu geldiğinde öteki öğeler yerinde kalır ve sayfa kaymaz.
Kodun yükü iki yolla azalır. Birincisi dosyayı yalnızca form bulunan sayfalarda yüklemektir. İkincisi dosyayı ziyaretçi forma ilk kez dokunduğunda yüklemektir. Google, reCAPTCHA’nın puan veren sürümünün daha çok sayfada çalıştığında değerlendirme için daha fazla bağlam topladığını belirtir. Bu nedenle kodun hangi sayfalarda yükleneceği, gelen istenmeyen iletilerin miktarı ile hız verisi birlikte okunarak seçilir.
Ziyaretçiye dosya indirtmeyen yöntemler de vardır. Formda ekranda görünmeyen bir tuzak alanı bulunur; bu alanı yalnızca botlar doldurur ve sunucu böyle gönderimleri ayırır. Formun açıldığı an ile gönderildiği an arasındaki süre de sunucuda denetlenir. Teknik SEO, bu yöntemlerin hangisinin kullanılacağını hız ölçümüyle birlikte belirler. Önceki ve sonraki değerler PageSpeed Insights’ın gerçek kullanıcı verisinden okunur.
Silinen Görseller Google Görseller’de Neden Görünmeye Devam Eder?
Google Görseller, sonuçları sitenin sunucusundan anlık olarak almaz; Google’ın dizinindeki kayıtlardan gösterir. Bu kayıtta görselin adresi, Google’ın sakladığı küçük bir önizleme ve görselin yer aldığı sayfa bulunur. Sitede bir görsel silindiğinde Google’a ayrıca haber gitmez. Kayıt, Googlebot görselin adresine ve sayfaya yeniden geldiğinde güncellenir. Görsel adresleri sayfalardan daha seyrek taranabilir; bu yüzden kaydın değişmesi zaman alır.
Görseli sayfadan kaldırmak ile dosyayı silmek ayrı işlemlerdir. Görsel yazının içinden çıkarıldığında dosya Medya Kitaplığı’nda kalır ve adresi açılmaya devam eder. Sayfa yeniden tarandığında görsel o sayfayla eşleşmez. Ancak dosya başka bir sayfada kullanılıyorsa ya da adresine bağlantı veriliyorsa sonuçta kalabilir. Medya Kitaplığı’ndan kalıcı silme ise özgün dosyayı ve WordPress’in ürettiği bütün boyutları kaldırır.
Silinen bir dosyanın adresinden beklenen yanıt 404 ya da 410’dur. 404, adreste içerik bulunmadığını; 410, içeriğin kalıcı olarak kaldırıldığını bildirir. Bazı kurulumlar eksik dosyaları anasayfaya yönlendirir ya da yerine varsayılan bir resim koyar. O durumda sunucu başarılı yanıt döndürür ve Google görselin kaldırıldığını anlamaz. Yanıt kodu, adres bir tarama aracında denetlenerek görülür.
Dosya sunucudan silinse de kopyaları başka yerlerde kalabilir. CDN, dosyaların kopyalarını farklı konumlardaki sunucularda tutan ve ziyaretçiye en yakın olandan veren ağdır. Sitenin önbelleği de hazırlanmış sayfaları ve dosyaları saklar. Bu kopyalar boşaltılmazsa eski adres görseli vermeyi sürdürür. Bu yüzden silmenin ardından hem önbellek hem CDN temizlenir ve adres yeniden açılarak denenir.
Görsel başka sitelerde de yayımlanmış olabilir: bir paylaşımda, bir rehber kaydında ya da görseli kopyalayan bir sayfada. Google Görseller bu adresleri ayrı sonuçlar olarak gösterir; sitenizdeki silme onlara ulaşmaz. Başka bir sitedeki kopya o siteden kaldırıldığı hâlde sonuçta duruyorsa Google’ın güncelliğini yitirmiş içerik için sunduğu kaldırma isteği kullanılabilir. Kopya o sitede duruyorsa kaldırma kararı o sitenin yöneticisindedir.
Kendi sitenizde süreç Search Console’daki Kaldırmalar aracıyla hızlandırılır; araç adresi sonuçlardan geçici olarak gizler. Google’ın belgelerine göre görsellerde durum farklıdır: bir görselin Google Görseller’de çıkmaması için görsel adresi robots.txt ile taramaya kapatılır. Teknik SEO takibinde Performans raporunun arama türü ayarı görsele çevrilir; silinen görselin bulunduğu sayfaların gösterimleri bu görünümde izlenir. Sonuçlar aylık rapora geçer.
Sitemdeki yazdırma sayfalarının Google’da dizine eklenip eklenmediğini nasıl anlarım?
Yazdırma bağlantısının açtığı adresi kopyalayın ve Search Console’un üst bölümündeki URL Denetimi kutusuna yapıştırın. Sonuç ekranı, adresin Google dizinine girip girmediğini ve standart adres olarak hangi adresin seçildiğini bildirir. Seçilen standart adres asıl sayfaysa kopya sonuçlarda gösterilmez. Yazdırma adresi kendi başına dizindeyse o adresteki kanonik etiketi ya da noindex ayarını kontrol edin.
Medya Kitaplığı’ndaki kullanılmayan görselleri silmek sayfalarımı hızlandırır mı?
Hızlandırmaz. Bir sayfa açılırken yalnızca o sayfada kullanılan dosyalar indirilir; kitaplıkta bekleyen görseller indirilmez. Silme, sunucudaki yeri ve yedeklerin boyutunu küçültür. Silmeden önce görselin hiçbir sayfada, yazıda ya da tema ayarında kullanılmadığına bakın. Kullanılan bir görsel silinirse o sayfada boş bir görsel kutusu kalır.
Formumdaki doğrulama kutusunu kaldırırsam istenmeyen iletiler artar mı?
Yerine başka bir önlem konmazsa artabilir. Formun içine görünmeyen bir tuzak alanı ekleyin ve çok kısa sürede gönderilen formları sunucuda reddedin; bu iki yöntem tarayıcıya dosya indirtmez. Değişiklikten sonra gelen iletileri bir süre izleyin. İstenmeyen iletiler sürerse doğrulama kodunu yalnızca form bulunan sayfada yükleyin.
Sildiğim bir görselin adresinin artık hata verdiğini nasıl kontrol ederim?
Görselin adresini tarayıcının gizli penceresinde açın; bulunamadı uyarısı görmeniz gerekir. Geliştirici araçlarının Ağ sekmesinde yanıt kodu 404 ya da 410 olmalıdır. Görsel hâlâ açılıyorsa önbelleği ve CDN kopyasını temizleyin. Adres anasayfaya gidiyorsa eksik dosyaları anasayfaya gönderen yönlendirme ayarını kapatın.